Category: विचार/विश्‍लेषण


उठीबास हुने मानिसका कुरा

यस वर्ष धेरै नेपालीलाई सरकारले उनीहरू बसिराखेको ठाउँबाट बिदा गर्ने कानुनी प्रक्रिया पूरा गर्दैछ । यीमध्ये केही अरुण जलविद्युतका लागि सङ्खुवासभाबाट उठाइन लागेका हुन् भने धेरै चाहिँ बूढीगण्डकी आयोजनाका लागि धादिङ र गोरखा जिल्लाबाट धपाइन लागेका हुन् । यसरी धपाइएका मानिस कहाँ जालान ? उनीहरूको भविष्य कस्तो होला ? भविष्यका कुरा भएकाले उठाइएका मानिस कहाँ जालान र  … Read more

भारतीय सीमा क्षेत्रमा वसोवास गर्ने नेपालीको नियति र सास्ती

कैलाली जिल्लाको हसुलिया गाउँ विकास समिति वडा नम्बर ५, शिवरतनपुर २०४० सालमा सुकुम्वासीको रूपमा मोहना नदी पारी बसोवास भएको वस्ति हो । यो वस्तिमा थारू समुदायको बसोबास रहेको छ । थारू समुदायको आफ्नै रीतिरिवाज, परम्परा र संस्कति रहेको हुन्छ । वर्षामा खेतिपातिको काम सकेपछि भदौदेखि असोज महिनाभरी धानवाली नपाक्दासम्मको अवधिमा घरमा रहेका पशु पाल्ने, घाँस  … Read more

सिके राउतका पाँच गलत आधारहरू

केही दिन यता डाक्टर सिके राउत फेरि चर्चामा छन् । उनी फेरि चर्चामा आउनुमा उनको नेपालबाट मधेस अलग्याउने वक्तव्य नै हो । सिके राउतले पहिले एबीसी टेलिभिजनलाई दिएको अन्तर्वार्ता एकचोटी फेरि हेरें । सामान्यतया: विद्रोहको नारा लोकप्रिय बनाउन शोषित, उत्पीडितको सहारा नै लिने गरिन्छ । समाजमा जुनसुकै समयमा पनि शोषित, उत्पीडितहरू हुने गर्छन् । आफू उत्पीडित भएको ठान्ने असन्तुष्ट समूह  … Read more

सरकारले आत्मनिर्भर औषधिलाई प्रबर्द्धन गर्न सकेको छैन

अघिल्लो वर्ष भारतको अघोषित नाकाबन्दी र लगातारको तराई बन्दका कारण देश लगभग ठप्पै जस्तो थियो । डिजेल, पेट्रोल, खाद्यन्न लगायतका अत्यावश्यक बस्तुहरुको निकै अभाव थियो । इन्धन नहुँदा उद्योग कलकारखाना ठप्प भएका थिए । बिरामीले अस्पताल जान यातायात पाइरहेका थिएनन् । जताततै अभावै अभाव थियो । सबैतिर अभावको सामना गरिरहेका नेपालीहरुलाई नेपाली औषधि कम्पनीहरुले औषधिको  … Read more

तराई–मधेसमा विभेद छ !

नेपाली राजनीतिमा अहिले तराई–मधेस एक प्रमुख मुद्दा बनेको छ । तराई–मधेससंग जोडेर केही सवाल उठाइने गरिन्छ– मधेसमा विभेद छ । मधेसीमाथि पहाडी खसवादी सत्ताले सदियौंदेखि विभेद गर्दै आएको छ । यसको समाधान मधेसमा भरसक एक प्रदेश र त्यति हुननसके कम्तीमा पनि दुई प्रदेश मात्र हुनु पर्छ । अझ यत्तिले मात्रै पुग्दैन, यी प्रदेश पहाडसंग जोडिनु हुन्न । विशेषगरि भारतबाट आएका  … Read more

आमाबुबा त्यागौँ कि हुनेवाली !!

यमुना अर्याल (काफ्ले) लगनको महिना मङ्सिर आउँदै छ, धेरै नवजोडीले सातजुनीसम्म सँगै मर्ने र जिउने कसम खाँदै आफूहरू एक भएको प्रमाणित गर्नेछन् अग्नि, आफन्त र समाजसामु । पारिवारिक सहमतिमा सबैको चाहनाबमोजिम कतिपय बिहेवारी हुँदै आएका छन्, जुन क्रमले यसपटक पनि निरन्तरता पाउनेछ तर कतिपय जोडी बरु जन्मदाता (आमाबुबा) छाड्न राजी होलान् तर आफूले मन पराएकी  … Read more

महिला हिंसा, अधिकार र सशक्तिकरण

रंगप्रसाद तिमिल्सैना अरू वर्ष झैँ यस वर्ष पनि २५ नोभेम्बरदेखि १० डिसेम्बरसम्म महिला हिंसा विरुद्धको १६ दिने अभियान संसारभरि मनाइयो । यस वर्षको अभियानको नारा “घर शान्ति नै विश्व शान्तिको आधार, दिगो विकासका लागि लैंगिक हिंसारहित समाज’ तय गरिएको थियो । ल्याटिन अमेरिका एवं क्यारिवियाका अग्रज महिला अधिकारवादीहरूद्वारा हिंसामुक्त जीवन बाच्न पाउने अधिकार, समानता र  … Read more

मानव अधिकार दिवसलाई स्मरण गर्दा

सम्पादकीय आज अन्तर्राष्ट्रिय मानव अधिकार दिवस । आजभन्दा अठसठ्ठी वर्ष अघि संयुक्त राष्ट्रसंघ महासभाले मानव अधिकारको विश्वव्यापी घोषणापत्र पारित गरेको यो दिनलाई संसारभरि अन्तर्राष्ट्रिय मानव अधिकार दिवसका रूपमा मनाइने गरिएको छ । यो दिवस मनाउने भनेको मानवअधिकारको सम्मान, संरक्षण र सम्बद्र्धनमा सरकार तथा राज्यहरूले केकस्ता प्रयास गरिरहेका छन् ?, मानव अधिकार हनन् तथा उल्लंघनको अवस्था  … Read more